Prezydencki projekt zmiany ustawy o obywatelstwie polskim - Na czym polega?

Spis treści:

• Uznanie za obywatela polskiego – jak to wygląda obecnie?
• Prezydencki projekt zmiany ustawy o obywatelstwie polskim – co zakłada?
• Co się zmieni?
• Podsumowanie

Zanim odpowiemy na pytanie, jak prezydencki projekt zmiany ustawy o obywatelstwie polskim wpłynie na obcokrajowców, warto przypomnieć, jak wyglądają obecne wymagania. Polskie obywatelstwo może zostać przyznane cudzoziemcowi, który spełnia jeden z siedmiu warunków:

• przebywa w Polsce legalnie i nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej lub prawa stałego pobytu, posiada stabilne i regularne źródło dochodu w Polsce oraz tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego,
• mieszka w Polsce legalnie i nieprzerwanie przez minimum 2 lata, posiada zezwolenie na pobyt stały, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub prawo stałego pobytu, a jednocześnie od co najmniej 3 lat pozostaje w związku małżeńskim z obywatelem polskim lub nie posiada żadnego obywatelstwa,
• legalnie i nieprzerwanie przebywa w Polsce od co najmniej 2 lat na podstawie zezwolenia na pobyt uzyskanego w kraju w związku z nadaniem statusu uchodźcy,
• ma mniej niż 18 lat, legalnie przebywa w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt stały lub równoważnego dokumentu, jedno z rodziców ma polskie obywatelstwo, a drugie wyraziło zgodę na uznanie dziecka za obywatela polskiego,
• ma mniej niż 18 lat, legalnie przebywa w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt stały lub równoważnego dokumentu, jednemu z rodziców przywrócono obywatelstwo polskie, a drugi rodzic – jeśli nie jest obywatelem RP – wyraził zgodę na uznanie dziecka za obywatela,
• od co najmniej 10 lat legalnie i nieprzerwanie mieszka w Polsce, posiada zezwolenie na pobyt stały, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub prawo stałego pobytu, ma w kraju stabilne źródło dochodu i tytuł prawny do lokalu mieszkalnego,
• przebywa legalnie i nieprzerwanie w Polsce od co najmniej 1 roku oraz posiada zezwolenie na pobyt stały uzyskane w związku z polskim pochodzeniem lub posiadaniem Karty Polaka.

Każdy z powyższych przypadków stanowi odrębną podstawę do uznania cudzoziemca za obywatela Rzeczypospolitej Polskiej, o ile spełni on wszystkie wskazane wymogi formalne.

Prezydencki projekt ustawy o obywatelstwie polskim zakłada wydłużenie minimalnego okresu nieprzerwanego pobytu w Polsce wymaganego do uznania za obywatela Polski z 3 lat do 10. Mowa tu o legalnym pobycie na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej lub prawa stałego pobytu. Do okresu 10 lat nie wlicza się więc czas, kiedy obcokrajowiec przebywał na terytorium RP na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy.

Projektodawca argumentuje, że stanie się częścią obywatelstwa polskiego zakłada istnienie "ukształtowanej, trwałej, faktycznej więzi pomiędzy cudzoziemcem a wspólnotą państwową", co wymaga dłuższego czasu niż wymagany obecnie 3-letni okres. Prezydent powołuje się także na prawo obowiązujące w innych krajach Unii Europejskiej:

Państwa takie jak Francja (5 lat, z możliwością skrócenia do 2 lat dla absolwentów), Niemcy (5 lat, z możliwością skrócenia do 3 lat po kursie integracyjnym), Czechy (5 lat) oraz wspomnianeWęgry, Włochy i Austria stosują dłuższe okresy, co sprzyja stabilności społecznej i gospodarczej.2 Wydłużenie okresu nieprzerwanego pobytu do 10 lat pozwoli Polsce lepiejwpisać się w te standardy, wzmacniając jej pozycję w unijnej polityce migracyjnej.

Pozostałe wymagania, dotyczące między innymi znajomości języka polskiego na poziomie B1, pozostaną bez zmian.

W jaki sposób prezydencki projekt zmiany ustawy o obywatelstwie polskim wpłynie na obywateli Ukrainy mieszkających i pracujących w naszym kraju? Przede wszystkim należy zaznaczyć, że jest to tylko projekt, który musi zostać dogłębnie przeanalizowany w komisji sejmowej, a następnie poddany głosowaniu w Sejmie. Jeśli projekt uzyska większość głosów, zostanie przekazany do Senatu. Nie ma więc gwarancji, że projekt wejdzie w życie. Obcokrajowcy starający się o obywatelstwo polskie powinni jednak mieć go na uwadze.

Jakie działania warto podjąć w obecnej sytuacji, by uzyskać obywatelstwo polskie? Nie można odpowiedzieć na to pytanie jednoznacznie, ponieważ wszystko zależy od sytuacji. Dlatego dobrze jest skorzystać z profesjonalnej pomocy prawnej. Kancelaria do Spraw Obywatelskich chętnie doradzi, jakie sposoby nabycia obywatelstwa polskiego będą najbardziej adekwatne do konkretnej sytuacji, pomoże napisać wniosek i skompletować niezbędne dokumenty, a w razie potrzeby wesprze w odwołaniu się od decyzji odmownej. Oferujemy także pełnomocnictwo do reprezentowania cudzoziemca, które jest przydatne, jeśli nie czujesz się jeszcze pewnie w sprawach urzędowych lub obawiasz się bariery językowej.

Prezydencki projekt nowelizacji ustawy o obywatelstwie polskim jest inicjatywą, która może istotnie zmienić zasady uznawania cudzoziemców za obywateli RP. Najważniejszą proponowaną zmianą jest wydłużenie okresu wymaganego stałego pobytu w Polsce z 3 do 10 lat. W praktyce oznaczałoby to znaczne zaostrzenie kryteriów i wydłużenie czasu, po którym cudzoziemcy — w tym w szczególności obywatele Ukrainy — mogliby ubiegać się o uznanie za obywateli Polski. Choć projekt jest obecnie na etapie legislacyjnym i nie wszedł jeszcze w życie, jego założenia warto śledzić z uwagą. Ewentualne zmiany mogą wpłynąć na sytuację wielu osób przebywających w Polsce na stałe i planujących długoterminową integrację z polskim społeczeństwem.

Jeśli potrzebujesz porady dotyczącej obywatelstwa polskiego, zgłoś się do nas. Kompleksowa obsługa cudzoziemców oraz legalizacja pobytu i pracy to nasza specjalność. Nie tylko doradzimy, jak złożyć wniosek, lecz także pomożemy zgromadzić niezbędne dokumenty i udzielimy wsparcia w przypadku ewentualnej decyzji odmownej.