Małżeństwo z obcokrajowcem w Polsce i za granicą - Najważniejsze informacje

Spis treści:

• Zawarcie małżeństwa z cudzoziemcem
• Małżeństwo z obcokrajowcem w Polsce – jakie dokumenty należy zgromadzić?
• Dokument potwierdzający zdolność do zawarcia małżeństwa – kiedy nie można go zdobyć
• Małżeństwo z nielegalnym imigrantem
• Małżeństwo z obcokrajowcem za granicą
• Małżeństwo z obcokrajowcem a obywatelstwo polskie
• Podsumowanie

W obecnym zglobalizowanym świecie zawarcie związku z cudzoziemcem nie jest już niczym niezwykłym czy wzbudzającym zdziwienie w społeczeństwie. Szacuje się, że w naszym kraju co roku zawieranych jest około 10 tysięcy małżeństw mieszanych. Polacy i Polki coraz chętniej wstępują w związki z obywatelami krajów bliskich nam kulturowo – Białorusi i Ukrainy, a także Niemiec, Wielkiej Brytanii czy Włoch. Nie są też rzadkie związki z osobami pochodzącymi z innych kontynentów.

Gdzie można zawrzeć małżeństwo z obcokrajowcem? Najczęściej pary decydują się na ślub w Polsce lub w kraju pochodzenia cudzoziemca. Zawarcie związku małżeńskiego za granicą z obcokrajowcem może odbyć się także w innym regionie. W ostatnich latach modne stało się wstępowanie w związek małżeński podczas egzotycznych wakacji. Ślub Polaka z Niemcem na Bali jest więc całkowicie osiągalny – choć oczywiście wiąże się z dodatkowymi formalnościami dla obu stron.

Aby małżeństwo z obcokrajowcem w Polsce mogło zostać zarejestrowane w polskim urzędzie stanu cywilnego, poza standardowymi formalnościami – takimi jak przedstawienie dokumentu tożsamości oraz uiszczenie opłaty skarbowej w wysokości 84 zł – konieczne jest zgromadzenie dodatkowych załączników:

• Przede wszystkim wymagany jest akt urodzenia cudzoziemca, przetłumaczony na język polski przez tłumacza przysięgłego lub z pieczęcią konsula.
• Niezbędny będzie również dokument potwierdzający zdolność do zawarcia małżeństwa zgodnie z prawem kraju pochodzenia. Może zostać wydany przez polskiego konsula działającego na terenie państwa, z którego pochodzi przyszły małżonek.
• W sytuacji, gdy cudzoziemiec był wcześniej w związku małżeńskim, należy okazać dokumenty potwierdzające zawarcie poprzedniego małżeństwa oraz jego unieważnienie lub rozwiązanie. Także te zaświadczenia muszą zostać przełożone na język polski przez tłumacza przysięgłego.

Nie ma tu znaczenia, czy chodzi o małżeństwo z obcokrajowcem spoza UE czy z obywatelem UE. Wszystkich obowiązują takie same wymagania. Jeśli jeden ze współmałżonków nie zna płynnie języka polskiego, podczas ceremonii niezbędna jest obecność tłumacza.

Jeśli chodzi o dokumenty potrzebne do zawarcia małżeństwa z obcokrajowcem, dokument potwierdzający zdolność do zawarcia małżeństwa zazwyczaj sprawia najwięcej trudności. Są sytuacje, w których uzyskanie go jest niemożliwe lub bardzo problematyczne. Na przykład Ukraina od 2011 roku nie wydaje takich zaświadczeń. Podobnie jest w takich krajach jak:

Albania, Arabia Saudyjska, Argentyna, Australia, Bangladesz, Boliwia, Chorwacja, Egipt, Ekwador, Estonia, Etiopia, Ghana, Grecja, Gujana, Gwatemala, Hiszpania, Honduras, Indie, Indonezja, Irak, Iran, Izrael, Kambodża, Kamerun, Kanada, Kolumbia, Korea, Korea Północna, Kuwejt, Lesotho, Liban, Libia, Litwa, Macedonia, Mali, Malta, Maroko, Namibia, Pakistan, Panama, Peru, Republika Południowej Afryki, Rumunia, Serbia, Singapur, Sri Lanka, Stany Zjednoczone Ameryki (USA), Syria, Zambia, Zjednoczone Emiraty Arabskie.

Istnieją też inne obiektywne trudności, które są w pełni rozumiane przez polski sąd. Na przykład obywatele Białorusi często obawiają się powrotu do własnego kraju oraz wizyt w placówkach dyplomatycznych ze względów politycznych. Co zrobić w takim przypadku? Należy wówczas wnioskować o prawomocne postanowienie sądu zwalniające od obowiązku złożenia dokumentu potwierdzającego zdolność do zawarcia związku małżeńskiego. Ważne! Nie należy uzasadniać złożenia wniosku dużą odległością od placówki dyplomatycznej czy wysokim kosztem uzyskania wymaganego dokumentu we własnym kraju pochodzenia – nie jest to wystarczający argument dla polskiego sądu.

Na terenie RP nielegalni imigranci są pozbawieni praw, którymi cieszą się posiadacze karty stałego i czasowego pobytu. Jak wygląda ich sytuacja w przypadku zawarcia małżeństwa z obywatelem lub obywatelką RP? Warto wiedzieć, że Urzędnik Stanu Cywilnego nie jest uprawniony do weryfikacji legalności pobytu i nie może odmówić udzielenia ślubu z uwagi na nielegalny pobyt. Również w przypadku wnioskowania o zwolnienie od obowiązku złożenia dokumentu potwierdzającego zdolność do zawarcia związku małżeńskiego brak karty pobytu nie jest przeszkodą.

Małżeństwo z obcokrajowcem za granicą wiąże się z koniecznością spełnienia wymagań obowiązujących w kraju, w którym będzie udzielany ślub. Warto więc zawczasu zapoznać się z wymaganiami lub skonsultować się z prawnikiem. Rejestracja małżeństwa zawartego za granicą z obcokrajowcem polega na wpisaniu go do polskich ksiąg stanu cywilnego, tak aby można było uzyskać polski akt małżeństwa. Wniosek składa się w dowolnym urzędzie stanu cywilnego przez osobę, której małżeństwo dotyczy lub przez kogoś, kto wykaże interes prawny. Rejestracja może odbyć się jako przeniesienie zagranicznego aktu małżeństwa do polskich rejestrów, sporządzenie polskiego aktu na podstawie zagranicznego dokumentu albo odtworzenie treści dokumentu, jeśli nie ma formalnego wpisu w rejestrze państwa, w którym zawarto ślub.

Do wniosku dołącza się dokument potwierdzający zawarcie małżeństwa oraz jego tłumaczenie na język polski wykonane w sposób urzędowy. Rejestracja nie zawsze jest obowiązkowa, ale staje się konieczna, jeśli obywatel Polski potrzebuje polskiego aktu małżeństwa do załatwienia spraw urzędowych, uzyskania dokumentów tożsamości lub nadania numeru PESEL. Jeśli zagraniczny dokument nie zawiera informacji o nazwisku po ślubie, odpowiednie oświadczenie można złożyć wraz z wnioskiem lub później w urzędzie.

Czy osoby po ślubie z obywatelem RP uzyskują obywatelstwo polskie dla cudzoziemca? Jest to popularny skrót myślowy. Trzeba tu zaznaczyć jasno: nie, sam ślub nie sprawia, że cudzoziemiec staje się z automatu członkiem społeczeństwa polskiego. Akt ślubu może jednak ułatwić staranie się o uznanie za obywatelstwa polskiego – należy jednak spełnić pozostałe wymagania. Jakie? Dowiesz się tego z naszego artykułu: Obywatelstwo polskie przez małżeństwo – Co musisz wiedzieć?

Małżeństwo z obcokrajowcem za granicą lub w Polsce co do zasady przebiega podobnie jak małżeństwo dwojga obywateli RP, jednak wymaga przedstawienia dokumentów dotyczących cudzoziemca, w tym aktu urodzenia i potwierdzenia zdolności do zawarcia małżeństwa. Jeśli zdobycie takiego zaświadczenia jest niemożliwe, można ubiegać się o zwolnienie przez polski sąd. Zawarcie związku małżeńskiego za granicą z obcokrajowcem można wpisać do polskich rejestrów, aby uzyskać polski akt małżeństwa. Legalność pobytu nie wpływa na możliwość zawarcia ślubu, a samo małżeństwo z obcokrajowcem spoza UE lub z UE nie nadaje automatycznie obywatelstwa polskiego.

W praktyce wygląda to łatwo, jednak moment składania wniosków bywa stresujący zarówno dla cudzoziemców, jak i ich partnerów. Problemy pojawiają się zwłaszcza w przypadkach, gdy dana sytuacja wymaga indywidualnego podejścia. Na szczęście nie musisz pozostawać z tym sam. Zgłoś się do naszej kancelarii – kompleksowa obsługa cudzoziemców to nasza specjalność. Osobom, które nie znają dobrze języka polskiego lub nie chcą załatwiać spraw urzędowych osobiście, proponujemy pełnomocnictwo do reprezentowania cudzoziemca.

Przeczytaj także nasz artykuł: Pobyt cudzoziemca na podstawie małżeństwa, co warto wiedzieć?